دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی

به گزارش خبرنگار وب‌دای دانشگاه، دکتر پیمانه شیرین‌بیان،عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات سالمندی دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، با اشاره به نتایج مطالعه کوهورت سالمندی اردکان (ACSA) که با همکاری محققان دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، دانشگاه تربیت مدرس و دانشگاه علوم پزشکی ایران انجام شد، گفت: یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که مدت‌زمان خواب شبانه در بازه ۶ تا ۷ ساعت، با کاهش ۲۸ درصدی احتمال ابتلا به فشار خون بالا در افراد میانسال و سالمند همراه است.

 

این پژوهشگر با تأکید بر اهمیت بهداشت خواب، خواستار توجه بیشتر کادر درمان به ارزیابی کیفیت و مدت خواب در معاینات روتین بیماران شد.

 

 

ارتباط معنادار میان «مدت خواب» و کنترل فشار خون

 

دکتر شیرین‌بیان با اشاره به داده‌های این مطالعه که ۵۸۷۲ شرکت‌کننده بالای ۵۰ سال را شامل می‌شد، افزود: در حالی که معمولاً تمرکز بر رژیم غذایی و فعالیت بدنی است، نتایج مطالعه ما نشان می‌دهد که خواب شبانه ۶ تا ۷ ساعت می‌تواند به‌طور معناداری احتمال ابتلا به پرفشاری خون را کاهش دهد. در واقع، افراد مبتلا به فشار خون بالا نسبت به گروه سالم، از کیفیت خواب پایین‌تر و مدت‌زمان خواب ناکافی رنج می‌بردند.

وی تصریح کرد: تحلیل‌های آماری دقیق نشان داد که بازه زمانی ۶ تا ۷ ساعت، حتی پس از تعدیل عوامل مداخله‌گر نظیر سن، بیماری‌های زمینه‌ای و سبک زندگی، همچنان به‌عنوان عاملی محافظتی در برابر فشار خون بالا اهمیت خود را حفظ کرده است.

 

ضرورت تغییر رویکرد در مراقبت‌های پزشکی

 

دکتر شیرین‌بیان با تأکید بر اینکه پزشکان باید پرسش درباره وضعیت خواب را در پروتکل‌های مراقبتی خود بگنجانند، تصریح کرد: این یافته یک تلنگر است که مشکلات خواب را نباید صرفاً یک عارضه جانبی دانست، بلکه باید به‌عنوان یک هدف درمانی برای پیشگیری از بیماری‌های قلبی-عروقی به آن نگاه کرد.

 

وی در پایان خاطرنشان کرد: با توجه به ماهیت مقطعی این مطالعه، پژوهش‌های طولی بیشتری برای اثبات دقیق رابطه علت و معلولی لازم است؛ با این حال، توصیه ما به میانسالان و سالمندان، رعایت بهداشت خواب و در صورت تداوم اختلالاتی نظیر خروپف شدید یا بیداری‌های مکرر، مراجعه به متخصص برای بررسی‌های دقیق‌تر است.

این پژوهش با عنوان «ارتباط بین مدت و کیفیت خواب با فشار خون بالا: مطالعه کوهورت سالمندی اردکان (ACSA)» در سال ۲۰۲۶ در مجله علمی Journal of Health, Population and Nutrition منتشر شده است. تیم پژوهشی این مطالعه متشکل از محمد بیدخوری، محمدامین جندقیان بیدگلی، اسما پورحسین‌قلی، پیام کریمی، دکتر پیمانه شیرین‌بیان و دکتر الهام هوشمند است که با حمایت دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، دانشگاه تربیت مدرس و دانشگاه علوم پزشکی ایران انجام شده است. 

• شناسه دیجیتال (DOI):

لینک دسترسی: https://doi.org/10.1186/s41043-026-01348-0